<< To Make | D11HitsThisTopic | Maken Notes >>


Other publications referring to this subject of 'To Make'


'Maken', een ongedachte variabele in duurzaamheid!!!


Notitie behorende bij de groep "Concepten" in de database "Ontwerpen" van de stichting Demotech.

Vraagstelling
De plaats moet bepaald worden die 'Maken'” heeft in 'Welzijn' . De menselijke bezigheid 'Maken' wordt in toenemende mate vervangen door consumeren. Te onderzoeken valt of deze vervanging zonder schade mogelijk is. Kan een positieve waardering voor 'Maken' een factor zijn in de constructie van een duurzame maatschappij? Als (zelf) maken een component zou blijken te zijn van welzijn, is dan een economische realisatie daarvan mogelijk, die als vooruitgang zou worden beschouwd?

Grondslag van het maken
'Maken' als biologisch onderdeel van de menselijke natuur is vergelijkbaar met communicatie (spraak), sex, agressiviteit, enz. 'Maken' heeft een even lange genetische historie als de rest van de menselijke ontwikkeling. 'Maken' laat zich beschrijven als een intensieve interactie van hoofd en handen (en de rest van het lichaam). Er is voortdurende feedback van de ervaringen van doen naar verwachtingsbeelden, die het maken voorafgingen. De koppeling van denken en handelen is ook geprojecteerd op een tijdpad. De tijd is een bewust gewild onderdeel van afweging en keuze.

'Maken' versus creativiteit
Maken is anders dan creativiteit. Bij creativiteit probeert iemand zich te onderscheiden van zijn groepsgenoten, welk nuttig doel daarmee verder ook gediend mag zijn. Bij maken lost men een deel van zijn individualiteits problematiek (eenzaamheid) op, door op een gelijke of vergelijkbare manieren en in ieder geval herkenbare manier bezig te zijn als anderen dat zijn of zouden kunnen zijn. 'Maken' is verwant aan sociale activiteiten als muziek maken, sport, vissen, breien, knutselen, weven, spinnen. Creativiteit is daarin mogelijk, maar niet noodzakelijk. 'Maken' heeft een dan ook dikwijls een meditatief karakter.

'Maken': De grens tussen pijn en genoegen
Maken' is anders dan arbeid of zwoegen. Het bevat niet de component van al dan niet gedoogd lijden. Dit sluit niet uit dat maken inspannend mag zijn, waarbij moeheid achteraf een onderdeel is van de bevrediging die 'Maken' geeft.

Niet maken

Wat betekent het voor het menselijk gedrag als zelf-maken afneemt? Welk compenserend gedrag komt ervoor in de plaats? In een tijdelijke situatie van niet kunnen, willen of mogen maken is een gevoel van verveling waarschijnlijk. Compensatie daarvan heeft iedereen persoonlijk ervaren: negatieve interactie met anderen, irritatie, agressie, zwarter wordende kijk op omgeving en toekomstige tijd.
 Als niet kunnen, willen of mogen maken een structureel onderdeel van iemands leven is (geworden), spelen diezelfde factoren een rol.
 Omdat ze blijvend zijn, ontstaat een compenserende gedachtenstructuur, die hieraan betekenis wil geven, of het als uitgangspunt wil zien voor compenserend handelen. Deze situatie wordt meestal als groep ondergaan, zo werkt die compensatie ook door in de sociale structuur. Als sluitstuk kan apathie volgen.
 Mensen die leven aan de goede kant van de westerse welstand herkennen hierin de situatie in de (zwarte) getto’s en no-go area's.
 Moeilijker is het voor diezelfde mensen zich een beeld te vormen van de relatie tussen hun eigen situatie en die, waarin zij deel zouden uitmaken van een cultuur waarin zelf-maken een bepalende component zou zijn. De associatie met "vroeger" en "armoede" dringt zich dan op, in het gelukkige besef dat voor de waarnemer 'vroeger' en 'armoede' achterhaald zijn. 
Er is dan ook geen beeld van de positief te beleven factoren, die uit een "maak"cultuur zouden kunnen migreren naar de huidige consumptie maatschappij.

'Maken' en Duurzaamheid

In het onderzoek dat Demotech heeft gedaan naar benutten van "ontwerpruimte" ten behoeve van preventie van armoede en milieuschade staat de economie centraal. Bij een honderdtal ontwerpen wordt aangegeven hoe een andere wijze van vervaardigen kan leiden tot de voor duurzaamheid noodzakelijke reductie van milieubelasting. Deze reductie is vooral bereikt door een beter gebruik te maken van de mogelijkheid tot lokaal maken van voorzieningen. Dit impliceert dat 'Maken' in de betreffende gemeenschap een centrale positie inneemt. De hier bedoelde 'Nieuwe Ambachtelijkheid' ontleent zijn superioriteit ten opzichte van industriële productie aan een veel beter gebruik van kennis. Dit is niet alleen een beter gebruik van de gangbare kennisontwikkeling, maar daarboven een beter gebruik en een veel doelgerichter gebruik van kennis waarmee ambachtelijk 'Maken' effectiever wordt.
De contouren van de maatschappelijke ordening behorend bij een duurzame 'Maak'-maatschappij zullen verschillen van de huidige. Omdat zowel 'Maken' als maatschappijvorm tegelijk moeten worden doordacht, blijft het beeld hiervan te vaag en voorlopig onaantrekkelijk. Het is goed om er aan te herinneren dat in deze afweging tussen 'Maak'-maatschappij en consumptiemaatschappij de economie centraal stond.

'Maken' en Welzijn

Als welzijn centraal zou worden gesteld bij het laten ontstaan van een beeld van een duurzame maatschappij, is er mogelijk ruimte (te maken) voor opnieuw te kijken naar wat maken betekent voor welzijn. Waarmee wordt geluk geassocieerd? Wat waren de herinneringen aan gelukkige momenten? Waar is een kind mee bezig, dat voldoening vind in spel?

Terwijl duidelijk is dat 'Maken' niet de enige component is van een gelukkige en duurzame maatschappij is het goed mogelijk te onderzoeken wat het effect op welzijn zal zijn van in de eerste plaats op duurzaamheid gerichte vernieuwing van onze manier om onze voorzieningen te realiseren.
Zo'n onderzoek wordt mogelijk door uit te gaan van het algemene beeld dat naar voren komt uit het ontwerponderzoek van Demotech: duurzaamheid volgt door kennisvernieuwing ten behoeve van lokaal "Maken" met behoud of verbeteringen van het niveau van welzijn. Na zo'n aanname is beoordeling mogelijk van de effecten van 'Maken' op 'Welzijn'. Wat hieruit geleerd wordt kan als maatschappelijke waarde (aangenomen dat die positief is) worden toegevoegd aan een sturing van beleid dat uiteindelijk een omslag naar duurzaamheid moet realiseren. Vanuit het perspectief van Demotech ziet het er naar uit dat maken opnieuw moet worden toegevoegd aan het leven van mensen, door het economische betekenis te geven door het beschikbaar maken van (ambachtelijke) informatie (net als ooit).

Reinder van Tijen, Dieren, 5 oktober '98 


Search for

Recent Changes - Search:
DemotechResearch
Demotech Research

Noticias del Agua

Demotech Research

D-organizing

D-Project Reporting

More

PMWiki

PmWiki is a WikiWikiWeb system developed by Patrick Michaud in the PHP scripting language.


edit SideBar

Page last modified on September 26, 2010, at 03:38 PM